Emigreren naar Spanje met pensioen: dit moet je weten

Je pensioen is hét moment om te doen waar je altijd van droomde. Voor een groeiende groep Nederlanders betekent dat: de koffers pakken en naar het zonnige Spanje verhuizen. Tot ziens gure winters, maar voortaan lange avonden op het terras, tapas bij de hand en de zee binnen handbereik. Maar… voordat het te koop bord in de voortuin staat, is het belangrijk om goed te weten wat er gebeurt wanneer je naar gaat emigreren naar Spanje met pensioen of aow. Want het lijkt eenvoudig – dat pensioen komt gewoon elke maand binnen, toch? – de praktijk zit vaak net iets ingewikkelder in elkaar.

In dit artikel nemen we je mee langs tien veelgestelde vragen over emigreren naar Spanje met een Nederlandse AOW en aanvullend pensioen. We hebben het over belastingen, zorgverzekeringen, uitbetalingen, erfbelasting en meer. Alles in begrijpelijke taal, zodat jij precies weet waar je aan toe bent.

Het doel? Dat jij na het lezen van dit artikel niet alleen beter geïnformeerd bent, maar ook met nóg meer vertrouwen de stap om te emigreren naar Spanje met pensioen zet. Want het leven in Spanje is fantastisch, als je het slim aanpakt. Laten we beginnen!

Met pensioen emigreren naar Spanje: hoe zit dat?

Wanneer je in Spanje woont, ben je daar in principe belastingplichtig over je wereldinkomen. Dat betekent dat Spanje belasting heft op je AOW én pensioen. Maar er is goed nieuws: Nederland en Spanje hebben een belastingverdrag gesloten om dubbele belasting te voorkomen. Vaak geldt dat je AOW in Spanje wordt belast, terwijl een deel van je pensioen mogelijk in Nederland belast blijft, afhankelijk van de soort pensioenuitkering. Het is belangrijk om te weten in welk land jouw inkomsten precies belast worden, want de belastingtarieven verschillen. In Spanje betaal je bijvoorbeeld progressieve inkomstenbelasting, maar de schijven en percentages zijn anders dan in Nederland.

Een veelgemaakte fout is om aan te nemen dat je automatisch minder belasting betaalt in Spanje. Dat klopt soms, maar niet altijd. De exacte uitkomst hangt af van je totale inkomen en de regionale belastingtarieven, want óók de Spaanse regio’s hebben invloed op de hoogte. Laat je daarom vooraf goed adviseren door een belastingadviseur die ervaring heeft met zowel het Nederlandse als Spaanse systeem. Zo weet je zeker dat je niet te veel betaalt en kun je mogelijk profiteren van aftrekposten waar je nog nooit van gehoord hebt. Een beetje voorbereiding kan daardoor dus zomaar duizenden euro’s per jaar schelen.

Uitbetaling: Nederland of Spanje?

Je kunt je AOW en pensioen gewoon laten uitbetalen op een Spaanse bankrekening. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de meeste pensioenfondsen storten zonder problemen de euro’s op je Spaanse IBAN. Dat scheelt gedoe. Sommige mensen kiezen ervoor om zodra ze emigreren naar spanje met pensioen deze op een Nederlandse rekening te laten storten en het zelf over te boeken. Dat kan handig zijn als je ook nog rekeningen in Nederland hebt.

Het voordeel van rechtstreeks op de Spaanse rekening ontvangen, is dat je administratie overzichtelijk blijft. Daarnaast kan de belastingaangifte in Spanje makkelijker zijn als je inkomsten daar direct zichtbaar zijn. Vergeet niet om je nieuwe adres en bankgegevens door te geven aan de SVB en je pensioenfonds. Doe dit op tijd, want wijzigingen kunnen enkele weken verwerkingstijd hebben.

Tip:
Open al vóór je verhuizing een Spaanse bankrekening. Dat maakt de overgang soepel en voorkomt vertraging in betalingen. Veel Spaanse banken hebben speciale pakketten voor buitenlanders, vaak met Engelstalige service. En geloof me: het is een stuk relaxter om onder de Spaanse zon je pensioen binnen te zien komen dan om steeds geld heen en weer te schuiven.

Belastingverdrag Nederland–Spanje: zo werkt het

Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje is er om te voorkomen dat je twee keer belasting betaalt over hetzelfde inkomen. In de kern bepaalt het verdrag welk land het recht heeft om belasting te heffen over je AOW en pensioen. Ga je emigreren naar Spanje met pensioen of aow, dan geldt meestal: je AOW wordt in Spanje belast, je overheids- of ambtenarenpensioen in Nederland, en andere pensioenen afhankelijk van de afspraken in het verdrag.

Het klinkt simpel, maar in de praktijk kan het best puzzelen zijn. Zo kan het zijn dat een deel van je inkomen in Nederland belast wordt en een ander deel in Spanje. Dit betekent dat je soms in beide landen aangifte moet doen, waarna Nederland of Spanje een vrijstelling of verrekening toepast.

Belangrijk: de regels veranderen soms door herzieningen van het belastingverdrag. Daarom is het slim om voor vertrek én na aankomst een fiscaal adviesgesprek te plannen. Zo weet je precies waar je aan toe bent en voorkom je onaangename verrassingen. Een verkeerde inschatting kan leiden tot naheffingen of zelfs boetes. En laten we eerlijk zijn: dat geld besteed je liever aan een goed glas Rioja op een Spaans terras dan aan de belastingdienst.

Zorgverzekering en pensioen, Spanje of Nederland?

Verhuis je naar Spanje, dan kun je meestal geen gebruik meer maken van je Nederlandse basisverzekering. In plaats daarvan val je onder het Spaanse zorgsysteem. Dankzij EU-regels kun je als gepensioneerde met een AOW aanspraak maken op Spaanse zorg via het S1-formulier, dat je aanvraagt via het CAK. Met dit formulier meld je je aan bij het Spaanse Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS). Je bent dan verzekerd via de Spaanse zorgverzekering.

De kosten? Je betaalt in Spanje meestal geen aparte premie voor de basiszorg, maar Nederland kan via het Zorginstituut Nederland wel een bijdrage op je AOW/pensioen inhouden. Privéverzekeringen zijn ook populair, vooral voor snellere toegang tot specialisten of behandelingen die niet onder de publieke zorg vallen.

Het Spaanse zorgsysteem is over het algemeen goed, maar kan regionaal verschillen. In grote steden is de medische zorg uitstekend, in afgelegen dorpen kan de reistijd naar specialisten langer zijn. Zorg er in ieder geval voor dat je vooraf goed weet hoe de zorg in jouw toekomstige regio is geregeld. Want hoewel het fijn is om zorgeloos in Spanje te leven, wil je wél zeker weten dat je goed geholpen wordt als het nodig is.

Heffingskortingen en toeslagen: wat blijft en wat verdwijnt?

Als je in Spanje woont, heb je niet meer automatisch recht op alle Nederlandse heffingskortingen en toeslagen. Veel kortingen zijn gekoppeld aan belastingplicht in Nederland, en die vervallen zodra je buiten Nederland woont. Denk aan de algemene heffingskorting en ouderenkorting. Soms krijg je deze nog gedeeltelijk, afhankelijk van je situatie en het belastingverdrag.

Toeslagen, zoals huur- of zorgtoeslag, vervallen meestal volledig zodra je buiten Nederland woont. Alleen in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij tijdelijk verblijf in het buitenland, kun je deze behouden. De SVB en Belastingdienst kijken hierbij streng naar je hoofdverblijfplaats. Verblijf je langer dan 183 dagen per jaar in Spanje, dan ben ben je in Spanje belastingplichtig.

Dit betekent bij emigreren naar Spanje met pensioen je netto-inkomen in Spanje lager kan uitvallen dan in Nederland, zelfs als je bruto hetzelfde ontvangt. Houd hier rekening mee bij het berekenen van je toekomstige maandbudget. Maak vooraf een overzicht van wat je in Spanje netto overhoudt. Dit voorkomt verrassingen én geeft je een realistischer beeld van je financiële ruimte. Want hoewel het leven in Spanje vaak goedkoper is dan in Nederland, is het fijn om zeker te weten dat je maandelijkse inkomsten passen bij jouw droomleven onder de zon.

Invloed van emigreren naar Spanje: pensioen opbouw en indexatie

Zodra je volledig gepensioneerd bent, bouw je in Nederland geen extra pensioen meer op. Maar met pensioen emigreren naar Spanje kan indirect invloed hebben op indexatie – de jaarlijkse verhoging van je pensioen om mee te gaan met de inflatie. Sommige pensioenfondsen passen indexatie automatisch toe, ongeacht waar je woont. Andere fondsen hebben specifieke regels en vereisen bijvoorbeeld dat je in de EU woont om indexatie te krijgen. Spanje valt daar gelukkig onder, maar het is slim dit te controleren.

Een belangrijk punt: als je vóór je AOW-leeftijd naar Spanje verhuist en daar gaat werken, bouw je geen Nederlandse AOW meer op. Je Spaanse werkjaren tellen dan mee voor het Spaanse pensioenstelsel, dat vaak een andere opbouw en hoogte kent.

Tip:
vraag je pensioenfonds expliciet naar de gevolgen van emigratie voor jouw uitkering op lange termijn. Zo weet je of je inkomen ook over tien of twintig jaar nog voldoende is om comfortabel te leven. Want ja, Spanje is heerlijk, maar inflatie en veranderende regels kunnen je koopkracht aantasten.

Inschrijving en documenten bij emigreren naar Spanje met pensioen

Om je om na emigeren naar Spanje AOW en pensioen te ontvangen, moet je er officieel ingeschreven staan. Dat betekent dat je je inschrijft bij het gemeentehuis (empadronamiento) en dat een NIE-nummer aanvragen nodig is. Dit nummer is essentieel voor vrijwel alles: van het openen van een bankrekening tot het afsluiten van een telefoonabonnement.

Daarnaast moet je je uitschrijven uit Nederland via de Basisregistratie Personen (BRP). De SVB en je pensioenfonds willen een bewijs van je nieuwe adres en je NIE-nummer.

Het regelen van documenten kan in Spanje wat meer tijd en geduld vergen dan je in Nederland gewend bent. Maak daarom kopieën van alle papieren en bewaar digitale scans. En neem een paar extra pasfoto’s mee. In Spanje heb je die verrassend vaak nodig.

Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat je zonder onderbreking je pensioen ontvangt en voorkomt bureaucratische stress.

Erfbelasting en nalatenschap: dubbel kijken

Als je in Spanje woont, val je voor erfbelasting onder de Spaanse wet. Dat betekent dat je nabestaanden mogelijk in Spanje erfbelasting moeten betalen, óók over vermogen dat in Nederland staat. Nederland kan in sommige gevallen ook erfbelasting heffen, afhankelijk van hoe lang je geleden bent geëmigreerd. Er bestaat een regeling om dubbele erfbelasting te voorkomen, maar die is niet altijd volledig.

De Spaanse erfbelasting verschilt sterk per regio. In sommige regio’s, zoals Andalusië, zijn er hoge vrijstellingen voor directe familieleden. In andere regio’s kunnen de tarieven flink oplopen. Het is dus belangrijk om te weten hoe jouw toekomstige woonplaats hiermee omgaat.

Overweeg om een Spaans testament op te stellen, naast je Nederlandse testament. Dat voorkomt juridische verwarring en zorgt ervoor dat je nalatenschap volgens jouw wensen wordt verdeeld. Een notaris in Spanje kan je hier goed bij helpen.

Het is misschien niet het leukste onderwerp, maar een goede nalatenschapsplanning geeft rust – voor jou én voor je nabestaanden. Dan weet je zeker dat jouw Spaanse droom niet onbedoeld eindigt in een belastinghoofdpijn voor de mensen die je lief zijn.

Stappen voor een soepele emigratie met pensioen naar Spanje

Een goede voorbereiding is de sleutel tot een stressvrije emigratie. Begin met het maken van een tijdlijn: wanneer zeg je je huur of hypotheek op, wanneer regel je je Spaanse woning, en wanneer schrijf je je uit in Nederland?

Regel op tijd je NIE-nummer, Spaanse bankrekening, inschrijving bij de gemeente en aansluiting bij het zorgsysteem. Informeer de SVB en je pensioenfonds minimaal twee maanden van tevoren over je verhuizing. Controleer ook of je aanvullende verzekeringen nodig hebt, zoals voor je inboedel of auto in Spanje.

Maak daarnaast een financieel overzicht. Zet je inkomsten en uitgaven in Spanje op een rij, inclusief belastingen, verzekeringen en kosten van levensonderhoud. Hoewel de kosten van levensonderhoud in Spanje lager zijn, is het fijn om zeker te weten dat het budget realistisch is.

En tot slot: vergeet niet te genieten van het proces. Ja, er is papierwerk. Ja, soms lijkt de Spaanse bureaucratie een tikkeltje chaotisch. Maar je bent bezig met het realiseren van een droom. En zodra alles rond is, zit je op dat terras met uitzicht op zee, en denk je: het was het allemaal waard.

Met pensioen naar Spanje emigreren

Emigreren naar Spanje met pensioen en aow is een prachtige stap, maar eentje die je niet onvoorbereid wilt zetten. Zoals je hebt gelezen, zijn er heel wat zaken om over na te denken: van belastingregels en zorgverzekeringen tot erfbelasting en praktische verhuisstappen. De kern is dat je je goed laat informeren, liefst door specialisten die ervaring hebben met zowel het Nederlandse als het Spaanse systeem.

Het fijne is: de meeste uitdagingen zijn prima te overzien als je ze op tijd aanpakt. Door vooraf duidelijkheid te hebben over je netto-inkomen, je zorgdekking, je uitbetalingsroute en je juridische documenten, zorg je ervoor dat je zonder zorgen kunt genieten van je nieuwe leven onder de Spaanse zon.

Zie het regelen van deze zaken niet als last, maar als de sleutel tot een zorgeloze toekomst. Want als alles goed is voorbereid, blijft er nog maar één ding over: genieten. Genieten van de warmte, het eten, de cultuur, en de vrijheid die je pensioen je geeft.

Met een beetje planning kan jouw droom van een leven in Spanje werkelijkheid worden en misschien zelfs nog mooier dan je had verwacht. ¡Salud!